Info
Titel: Over Tirannie
Auteur: Timothy Snyder
Verschenen: 2022, NL
Inhoud
20 handvatten voor het herkennen en bestrijden van autoritaire macht.
1. Gehoorzaam niet bij voorbaat
Autoritaire machthebbers tasten af hoe ver ze kunnen gaan zonder weerstand van het volk. In nieuwe situaties (oorlog, pandemie, crisis) kijkt men vaak naar de overheid voor richtlijnen wat ze moeten doen, en accepteren dit zonder weerstand (Denk aan het Milgram experiment). Blijf kritisch, want ingeleverde vrijheid krijg je bij autoritaire leiders niet meer terug.
2. Verdedig maatschappelijke instellingen
Maatschappelijke instellingen blijven overeind omdat het volk ze nodig acht. Zodra het volk de pers, een wet, een vakbond of rechtbank niet meer verdedigt zullen deze verdwijnen. Denk dus niet te makkelijk: ‘Onze maatschappelijke instellingen beschermen ons tegen autoritaire leiders’.
3. Voorkom een eenpartijstaat
Zolang meerdere partijen aan de macht zijn blijft er concurrentie en houden ze elkaar scherp op corruptie. Zodra één partij aan de macht is kan deze de democratie van binnenuit veranderen en naar hun hand zetten.
4. Neem verantwoordelijkheid voor het aanzien van de wereld
Wees waakzaam voor symbolen en tekens van haat. Benoem ze en haal ze weg. Omarm de symbolen van loyaliteit die je medeburgers erbij betrekken en niet uitsluiten.
5. Bewaak de beroepsethiek
Autoritaire leiders hebben baat bij gehoorzame ambtenaren die hun moreel kompas afstemmen op de wensen van de leider en eigen gewin. Een commandant van een concentratiekamp is best bereid meer te betalen aan arbeidskrachten die af en toe de andere kant op kijken. Hans Frank, de persoonlijk advocaat van Hitler, beweerde dat de wet in dienst moet staan van het ras. Dit maakte het mogelijk verregaande wetswijzigingen door te voeren. (Zoals Trump liet weten op Twitter)
6. Pas op voor paramilitairen
Zodra gewelddadige groepen worden ondersteund door autoritaire leiders is het onmogelijk eerlijke verkiezingen te houden, eerlijke rechtszaken te voeren en wetten te handhaven. Als deze groepen zich gaan mengen met de politie en het leger is het einde daar.
7. Blijf nadenken als je een wapen moet dragen
8. Wees het eerste schaap over de dam
Zodra jij het goede voorbeeld geeft is de betovering van de status quo verbroken en zullen anderen volgen.
9. Koester onze taal
Praat anderen niet na maar blijf in je eigen woorden praten en denken. Hiermee houdt je de variatie aan taal in stand en dwing je jezelf om vanuit andere invalshoeken ideeën te toetsen. Autoritaire leiders hebben baat bij een volk waarin iedereen op dezelfde manier denkt.
10. Geloof in de waarheid
Wees waakzaam als je het teveel eens bent met iemand. Wees geen blinde volger. Autoritaire leiders verdraaien feiten en maken er meningen van, blijf dit tegenspreken.
11. Onderzoek alles
Ondersteun onafhankelijke journalistiek, lees langere artikels en neem verantwoordelijkheid voor wat je deelt met anderen.
12. Maak oogcontact en ga in gesprek
Onderhoudt vriendschappen en relaties met collega’s en buren. Houdt contact maken laagdrempelig, dit houdt kritiek en het stellen van kritische vragen eenvoudiger.
13. Bedrijf politiek fysiek
Demonstreer met anderen, ontdek nieuwe plekken en ga in gesprek met onbekende mensen. Dit verbreedt je horizon, je inlevingsvermogen en verscherpt je blik op de wereld.
14. Zorg voor een privéleven
Autoritaire leiders zullen alles wat ze over je kunnen vinden aangrijpen om je monddood te maken. Wees kritisch op wat je met wie deelt van jezelf en houdt dingen privé. Schoon op wat er over jou op internet staat en bedenk dat alles wat digitaal is gehackt kan worden. Voer gesprekken fysiek in plaats van online.
15. Geef aan goede doelen
Ondersteun de zwakkeren en meng je in het lot van minder bedeelden. Dit draagt bij aan een realistisch beeld van de samenleving en geeft je een goed gevoel.
16. Leer van mensen in andere landen
Door vriendschappen aan te gaan met mensen in andere landen krijg je een perspectief van buitenaf en leer je over uitdagingen van andere landen.
17. Let op gevaarlijke woorden
Autoritaire leiders passen vaak het idee van de uitzonderingstoestand toe. Ze zeggen dat het uitzonderlijke tijden zijn die vragen om uitzonderlijke maatregelen. Woorden als ‘extremisme’ en ‘terrorisme’ worden vaak gebruikt als argument om vrijheden in te perken. Dit is niet noodzakelijk.
Mensen die beweren dat je alleen meer veiligheid kunt krijgen door vrijheid in te leveren, willen je meestal beide ontnemen.
18. Blijf kalm als het ondenkbare gebeurt
Moderne tirannie is terreurmanagement. Autoritaire leiders maken graag gebruik van aanslagen en rampen om verkiezingen te beperken en vrijheden te ontnemen. Voor de autoritaire leider maakt het niet uit wie de oorzaak is van de ramp, als er maar chaos is.
19. Wees vaderlandslievend
Patriotisme is wat anders dan Nationalisme. De nationalist zal zeggen dat je trots mag zijn op je land zonder duidelijk te maken waarom, en dat je daar de rechten aan kan ontlenen om anderen de deur te wijzen en te beperken in hun vrijheid. Een patriot heeft het beste met het land voor om universele normen en waarden en wil dat zijn of haar land deze idealen waarmaakt.
20. Wees zo moedig als je maar zijn kunt
Als niemand bereid is voor de vrijheid te sterven, zullen we allemaal sterven in dictaturen.